ÇİN'İN UYGUR TÜRKÜNE KARŞI YENİ PARTNERİ SUUDİ ARABİSTAN

Çin’in - özellikle 11 Eylül saldırıları sonrasında - Uygur Türklerini “radikal İslamcı Örgütlenmeler” içersinde göstermeye çalıştığını, böylece Uygur Türklerine yönelik insanlık dışı uygulamaları sırasında ABD ve Avrupa ülkelerinin olası tepkilerini engellemeyi planladığını, bu itibarla Uygur Türklerinin İslami Örgüt ve kurumlarla olan ilişkilerinde çok ihtiyatlı davranmaları gerektiğine, daha önceki yazılarımızda dikkat çekmiştik.

Örnek vaka olarak da Çeçenistan’ı göstererek, Çeçenistan’daki insan hakları ihlallerine ilişkin Avrupa ülkelerindeki hassasiyetin, Çeçenlerin mücadelelerine “İslami motif” kazandırmasıyla süratle sona erdiğini, Vahabi örgütlerin etkisinde kalan Çeçen özgürlükçü hareketinin, radikal İslami tavrını koruduğu müddetçe, belli marjinal yönetim anlayışlı ülkeler dışında hiçbir ülkeden gerekli desteği göremeyeceğini kaydetmiştik.

Son gelişmeler Çin’in Uygur Türklerine yönelik uyguladığı plan dâhilinde, Vahabi İslam anlayışını yaymaya çalışan Suudi Arabistan ile ortak hareket ettiğini göstermektedir.

Suudi Arabistan ın Cidde Şehri'nden, 9 ayrı dilde uluslararası yayın yapan Cidde Radyosu tarafından, geçmiş dönemde değişik zamanlarda kesintiye uğrayan Uygurca yayınlarının yeniden başlatılması kararı alınmıştır.

Özellikle Çin’in Doğu Türkistan Bölgesi'nde yaşayan Uygur Türklerince takip edilen sözkonusu radyo yayınları, Çin Halk Cumhuriyeti Yönetimi nin bilgisi dâhilinde yapılacaktır.

Yayınların genelde; kültürel, sosyal, eğitim gibi konularda yoğunlaşması gerekçesiyle Çin makamlarının yayınların engellenmesine yönelik herhangi bir girişimde bulunmadığı ifade edilmektedir.

Öte yandan Çin yetkilileri, ABD merkezli olarak Orta Asya Ülkeleri ne yönelik yayınlarda bulunan Radio Free Asia nın, günde 1 saat olarak gerçekleştirdiği yayınları, programlarda Uygurların siyasi taleplerini içeren hususlara yer verildiğini ve bu şekilde ülkede huzursuzluk yaratıldığını bahane ederek, yayınları engellemek amacıyla, bazı bölgelerde teknik tedbirler almaktadır.

Doğu Türkistan’da yaşayan Uygur Türklerinin radikal İslami örgütlenmelerle ilişkili olduğunu ileri sürerek Uygur Türkleri hakkında adeta karalama kampanyası yürüten Çin, Vahabilik gibi radikalliği tartışılmayacak İslami anlayışın yaygınlaşmasını kendisine resmi politika edinmiş Suudi Arabistan’ın, bu doğrultudaki çalışmalarından rahatsız duymuyor, buna karşın İslami propaganda ile ilgisi olmayan Batı kaynaklı radyo yayınlarını engellemek için tüm imkânlarını kullanıyor.

Sanırım bu örnek, Çin’in Doğu Türkistanlı Uygur Türklerine yönelik yürüttüğü çalışmalarda ne kadar samimi ve dürüst olduğunu göstermeye yeter.

Sonuç olarak; Çin, Doğu Türkistan’da yürüttüğü insanlık dışı uygulamalara zemin hazırlamak amacıyla Uygur Türklerini radikal İslami örgütlere mensup kesimler olarak göstermeyi kafasına koymuştur ve bu doğrultuda Suudi Arabistan gibi Vahabi anlayışlı bir ülkeyi kendisine partner yapmıştır.