91
TÜRK KÜLTÜR ve MEDENİYETİ / Ynt: Türk Isimleri
« Son İleti Gönderen: yigith 01 Ekim 2025 »Yenisey Irmağının sonunda "sey" kısmı var. Bu çay sözcüğünden bozma olabilir.
Yenisey sözcüğünün aslı Ene-Say'dır. Eski Yenisey Kırgız Dili'nde, Ene-Say şeklinde geçmektedir. Yani Ana Nehir, Irmak anlamındadır. Yenisey kelimesinin Samoyedçe olduğuna dair iddialarda vardı, hatta bir süre kabulde görmüştür.
Küçük akarsu anlamındaki Çay sözcüğü pek bir ile bir alakası olduğunu düşünmüyorum. Bu yakıştırmacılıktır.
Atsız Ata'da yıllar önce yazdığı Alaylı Alimler adlı makalesinde de bu iddiada bulunanları çürütmüştür.
"XV‐ Tarih bilginlerinin yazdığı dört ciltlik kitapta nasıl avam iştikakçılığı yapıldığını Orhun’un dördüncüsayısında göstermiştim. H. Âli Bey de bu avam iştikakçılığında onlardan aşağı kalmamış olmak içinböyle uydurma isimler icat ederek Yenisey'in adını Yeni Çay yapıyor. Tonguzca ile izah olunanYenisey'in Türkçe Yeni Çay yapılması bile H. Âli Beyin bilgisizliğini meydana koyuyor. Koca bir ırmağaçay denilmeyeceğini düşünmediği gibi çay kelimesinin Türkistan’da kullanılmadığını da bilmiyor."
Nihat Atsız çay sözcüğünün eski anlamını bilmediği için günümüz anlamıyla dereden büyük ırmaktan küçük akarsu olarak karşılaştırdığı için saçmalamıştır Çay sözcüğünün ilk anlamı akarsu/ırmak yatağı, vadi/ova anlamındadır yağmur sularının yukarıdan akan suların bu yatağı doldurması sonucu çay akarsu olmuştur dolayısıyla ilk anlamı vadi/ova akarsu yatağı olup ikinci anlamı akarsu olmuştur
Yenisey bugünkü Kırgızca değil eski Kırgızca ene say dolayısıyla ana çay olup say sözcüğünün ilk anlamı ırmak değildir çay gibi ilk anlamı dere akarsu değil akarsu ırmak yatağı olup ikinci anlamı ırmaktır akarsudur
Yenisey sözcüğünü samoyed dillerine dayatılması ise Türk dili kökenli olduğunu inanmak istememeleridir ancak bu sözcük ile ilgili sözcükler yalnızca Sayan Türkçesi ile yakın ağızlarında varlığını sürdürmektedir yukarıda yazdığım gibi Yenisey/enesay günümüz Kırgız Türkçesi değil eski Kırgız Türkçesidir

Son İletiler